.

BOTANISCHE  BIOGRAFIE VAN NEDERLAND

gericht op de VOC/WIC-tijd (17e/18e eeuw)

&

de koloniale periode (19e en eerste helft 20ste eeuw)

Via planten worden verhalen in beeld gebracht over:

# Botanische kunstenaars & onderzoekers

# Lokale plantenkennis

# Handelsgeschiedenis: kolonialisme, slavernij en contractarbeiders

# Biodiversiteit

# Emancipatie

# 1: Getekende & geschilderde planten 

Duizenden planten werden vanaf de 17e eeuw verzameld, gedroogd, getekend en geschilderd door bekende en minder bekende botanische kunstenaars, verzamelaars en ontdekkingsreizigers.

Onderzoeksvraag: welke rol speelde lokale plantenkennis bij het vastleggen van planten?

# 2: In cultuur gebrachte gewassen

Planten, mensen en landgoederen die verbonden zijn met voormalige koffie-, thee-, katoen- tabak- suiker- en cacaoplantages in Azië, Afrika en de Cariben & met de handel in indigo en specerijen.

Onderzoeksvraag: welke rol speelde lokale plantenkennis bij de economische toepassing van planten?

#3: Levende (sier)planten

Geacclimatiseerde tropische planten in hortussen, tuinen, serres, kassen en orangerieën - meegekomen met de schepen van de VOC/WIC.

Onderzoeksvraag: welke rol speelde lokale plantenkennis bij de verspreiding en introductie van planten?

Waarom is een Botanische Biografie van de VOC/WIC-tijd en

de daarop aansluitende koloniale periode belangrijk?

Een belangrijk deel van de Nederlandse welvaart, steden, buitenplaatsen en cultureel erfgoed is ontstaan dankzij de handel van de VOC en WIC in plantaardige producten zoals suiker, koffie, cacao, katoen, tabak, indigo en specerijen.

In dezelfde periode werden duizenden planten verzameld, bestudeerd, gedroogd, getekend en geschilderd door botanici, kunstenaars, verzamelaars en ontdekkingsreizigers.

Achter deze geschiedenis gaan verhalen schuil over wereldwijde uitwisseling, wetenschappelijke nieuwsgierigheid, kolonialisme, slavernij én de vaak onderbelichte plantenkennis van inheemse gemeenschappen en andere lokale kennisdragers.

In de loop van de tijd is het besef vervaagd dat een belangrijk deel van onze welvaart, ons landschap en ons cultureel erfgoed zijn wortels heeft in de wereld van planten.

De missie van de Botanische Biografie van Nederland is dit besef opnieuw aan te wakkeren. Door botanisch erfgoed opnieuw zichtbaar te maken, laten we zien hoe planten onze geschiedenis, samenleving, economie, cultuur, landschap en identiteit hebben gevormd. 

Tegelijkertijd onderzoeken we welke rol lokale plantenkennis speelde bij het ontdekken, gebruiken, verbeelden en verspreiden van planten, en geven we deze kennisdragers opnieuw een plaats in het verhaal.

- Werkwijze  -

Een botanische biografie wordt in beeld gebracht door inwoners van de desbetreffende provincie.

Zij maken een hedendaagse verbeelding van het botanisch erfgoed o.l.v. een lokale kunstenaar.

Het resultaat wordt tentoongesteld op verschilende lokaties en daarna gedigitaliseerd.

- Lopende projecten in provincies  -

- Provincie Utrecht -

Provincie Utrecht is januari 2026 als eerste provincie gestart

met het maken van een Botanische Biografie

- Komende projecten in provincies  -

***

Van oktober tot december 2026 werken we aan het opnieuw in beeld brengen van de

Hortus Indicus Malabaricus van

Hendrick Adriaan van Reede tot Drakenstein

 en Itty Achudan

***

Provincie Utrecht

***

In februari en maart 2027 gaan we de stinzenplanten uit de Hortus Floridius van de Utrechtse graveur Crispijn van de Passe borduren.

***

provincie Utrecht

***

Vanaf april 2027 staan o.a. de Surinaamse orchideeën van Gerrit Schouten gepland om in beeld te brengen.

***

provincie Noord Holland

- Maak Mee -

Kijk bij 'provincies' en ontdek wanneer je mee kunt doen 

- Nieuws -

Met dank aan:

- alle vrienden, familie en donateurs via Voordekunst

- Gemeente Utrecht en Provincie Utrecht.

- de lokaties waar we tekenen: Fort Maarsseveen, bibliotheek het Eemhuis, huis van Eemnes, MEC Maarssen en sporthuis Abcoude.

- speciale dank aan het Universiteits Museum Utrecht (UMU) en vrienden van de Oude Hortus voor het beschikbaar stellen van ruimte om te kunnen tekenen en de eerste expositie in de Oude Hortus (22-25 mei 2026)

- archivarissen en conservatoren van erfgoedinstellingen die de erfgoedstukken bewaren, bestuderen en digitaal beschikbaar maken voor publiek:

Wageningen University & Research, (WUR), Koninklijke Bibliotheek Den Haag (KB), Universiteit Utrecht (UU) & Rijksmuseum Amsterdam

- auteurs van boeken, zie litaratuurlijst (= in de maak)